'Wie ben ik, als ik ontwaak?' doorbreekt taboe rond elektroconvulsietherapie
Documentaire bij UPC Duffel toont kwetsbaar, hoopvol en maatschappelijk relevant portret
Wat voor velen nog altijd klinkt als een behandeling uit een donker psychiatrisch verleden, is voor anderen net een weg terug naar het leven. In de documentaire Wie ben ik, als ik ontwaak?, die op 20 maart in première gaat, volgen we Mie en Tine, twee vrouwen met een zware depressie die hun hoop vestigen op elektroconvulsietherapie (ECT). De film verweeft hun persoonlijke verhaal met de expertise van de ECT-dienst van UPC Duffel en met wetenschappelijk onderzoek in samenwerking met de Universiteit Antwerpen.
Regisseur Lize Cuveele brengt met Wie ben ik, als ik ontwaak? een indringende documentaire over mensen voor wie therapie en medicatie onvoldoende verlichting brengen. Wanneer andere behandelingen tekortschieten, komt ECT in beeld: een intensieve behandeling die nog te vaak beladen is met angst, misverstanden en hardnekkige stereotypes. Film en media hebben ECT jarenlang voorgesteld als pijnlijk en mensonterend. De realiteit ziet er anders uit: de behandeling gebeurt onder narcose, is pijnloos en kan levensreddend zijn.
In de documentaire vertellen Mie en Tine openhartig wat die behandeling bij UPC Duffel voor hen betekende. Tine zegt daarover: “Als ik vertel dat ik die behandeling heb ondergaan, heb ik het gevoel dat ik mezelf moet verdedigen. Terwijl ECT voor mij de uitweg was die ik zelf niet meer zag.”
Ook Mie wil met haar verhaal een tegengewicht bieden voor de schrikbeelden die nog altijd leven. “Omdat ECT bij mij zo goed gewerkt heeft, wil ik dit mee tonen. Om een positieve noot te brengen aan mensen die twijfelen zich te laten behandelen.”
Zorg en onderzoek hand in hand
Moderne elektroconvulsietherapie is een behandeling waarbij met een kortdurende elektrische stroomprikkel een gecontroleerde epileptische aanval wordt opgewekt. UPC Duffel voert jaarlijks meer dan 1.600 ECT-behandelsessies uit, met goede resultaten. Toch blijft er één grote uitdaging: hoe kunnen we herval na een behandeling voorkomen? Net daarom loopt er binnen SINAPS, het onderzoekscentrum van UPC Duffel en de Universiteit Antwerpen, gericht wetenschappelijk onderzoek naar hoe de behandeling verder verbeterd kan worden.
Onderzoeker dr. Liselotte Gezels: “We onderzoeken verschillende pistes. Met bijvoorbeeld een gepersonaliseerd ECT-algoritme kunnen artsen de behandeling beter afstemmen op de individuele patiënt. Door een intensievere opvolging aan de hand van wekelijkse screenings stemmen we sneller af op de individuele behandelnoden. Als we aantonen dat deze aanpak werkt, bieden we patiënten een wetenschappelijk onderbouwde kans op blijvend herstel.”
Voorlopige resultaten wijzen erop dat een meer gepersonaliseerde opvolging het risico op herval aanzienlijk kan verkleinen, van 50% naar minder dan 20%. Zo verbindt de documentaire persoonlijke getuigenissen met een wetenschappelijke zoektocht naar duurzamer herstel.
Première op Docville
Deze kortfilm werd mogelijk dankzij Scienceville, het wetenschapsfestival van Docville waar wetenschap en film elkaar ontmoeten. Het project won vorig jaar de sciencepitch: 40.000 euro productiebudget en de ondersteuning van een ervaren regisseur en productiehuis.
De première van Wie ben ik, als ik ontwaak? vindt plaats op 20 maart in Leuven tijdens Docville, het toonaangevende internationale documentairefestival. Later dit jaar is de film ook te zien bij UPC Duffel en op Canvas.